MIT ТРАМПЫН ЗАСАГ ЗАХИРГААНЫ САНАЛ БОЛГОСОН САНХҮҮЖИЛТИЙН ГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗЖЭЭ

Массачусетсийн Технологийн Их Сургууль (MIT) холбооны сангуудад давуу эрх олгохын тулд баримтлах бодлогыг нарийвчлан тусгасан Трампын засаг захиргааны саналыг хүлээж авахаас татгалзжээ.

MIT-н ерөнхийлөгч Салли Корнблут АНУ-ын Боловсролын нарийн бичгийн дарга Линда МакМахонд илгээсэн захидалдаа энэхүү санал нь оюутны хотхон дахь "үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг хязгаарлах" бөгөөд их сургуулийн үндсэн үнэт зүйлстэй нийцэхгүй байна гэсэн байна.  

Брауны их сургууль, Пенсильванийн их сургууль, Техасын их сургуулиудад ч захиргаанаас гэрээнд гарын үсэг зуруулахаар ханджээ.

Тус гэрээнд гарын үсэг зурвал гадаад оюутны тоог багасгах, их сургуулиудын захиргааны  улс төрийн үзэл бодлыг хязгаарлах, зөвхөн хоёр хүйсийг зөвшөөрөх (эрэгтэй, эмэгтэй) зэрэг үүрэг хүлээх юм.

АНУ-ын засаг захиргаанаас хэд хэдэн их дээд сургуулиудтай удаан хугацааны туршид зөрчилдөж байсан гомдлуудтай холбоотой асуудлыг гэрээний төсөлд тусгасан байна.  

Элсэлтийн хувьд стандартчилсан шалгалтыг ашиглах, оюутны хотхон дахь эсэргүүцлийн эсрэг хариу арга хэмжээ авах, урьдчилан сэргийлэхийн тулд "шаардлагатай бол хуулийн дагуу хүч хэрэглэх”, сургуулиуд консерватив үзэл санааг чөлөөтэй илэрхийлэх орчинг бүрдүүлэх үүрэг хүлээх зэргийг оруулжээ.

Их сургуулиуд бакалаврын түвшинд гадаад оюутны элсэлтийг 15 хувиар хязгаарлах, мөн Америкаас бусад аль нэг орны оюутны эзлэх хувь таваас ихгүй байх, гадаад оюутан АНУ-д дайсагнасан хандлагатай байгаа эсэхийг сайтар шалгах, сахилгын бүртгэлийг холбооны эрх баригчдад мэдээлэх зэрэг зүйлс мөн туссан байна. Хэрэв сургуулиуд болзлыг зөрчвөл санхүүжилтийг холбооны сан, хандивлагчдад буцааж өгөх ёстой гэнэ.

Корнблут MIT стандартчилсан тестийг чухалчилж ирсэн, оюутнууд үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх орчин нөхцөлийг бүрдүүлсэн, мөн бакалаварын гадаад оюутны элсэлт 10 орчим хувьтай байдаг гэжээ. 

"Бид эдгээр үнэт зүйлсийг зөв гэж учраас чөлөөтэй сонгосон. Эрхэм зорилготой минь нийцдэг учир эдгээр үнэт зүйлсийн дагуу үйл ажиллагаа явуулдаг” гэж  гэж Корнблут Боловсролын нарийн бичгийн дарга Линда МакМахонд бичсэн захидалдаа дурдсан байна.

Санал нийлэхгүй байгаа зарчмууд, тэр дундаа үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөө, байгууллагын бие даасан байдлыг хязгаарлах зарчмуудыг багтаасан байна гэж үзэж буйгаа тэр илэрхийлжээ. Үндсэндээ уг баримт бичгийн үндэслэл нь шинжлэх ухааны санхүүжилтийг зөвхөн шинжлэх ухааны үндэслэлд тулгуурлах ёстой гэсэн бидний үндсэн итгэл үнэмшилтэй нийцэхгүй байна гэсэн байна.

Америкийн шинжлэх ухаан, инновацийн манлайлал нь бие даасан сэтгэлгээ, шилдгийн төлөөх нээлттэй өрсөлдөөнөөс шалтгаална. Иймд дээд боловсролын өмнө тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэх хандлагыг хүндэтгэхийн тулд бид саналыг дэмжиж чадахгүй гэжээ.

Mассачусетсийн технологийн их сургууль нь Трампын засаг захиргааны үед холбооны санхүүжилтийн таналттай тулгараад байгаа юм. Өнгөрсөн хоёрдугаар сард эрүүл мэндийн судалгааны санхүүжилтийг хассаны дараа Трампын засаг захиргааны эсрэг шүүхэд нэхэмжлэл гаргахаар бусад их сургуулиудтай нэгдсэн. Мөн хөрш Харвардын их сургуулийг дэмжих үүднээс шүүхэд мэдүүлэг өгсөн юм. 

Э.НАРАН