СОЛИРЫН БОРООНЫ ОРГИЛ ҮЕ АРВАН НЭГДҮГЭЭР САРЫН 17, 18-НД ТОХИОНО

Леонид солирын борооны оргил үе энэ жилийн хувьд өнөөдөр, маргааш буюу 17-18-нд тохиолдоно. Энэ үеэр ажиглагчид цагт 15-20 солир харж болно гэж эрдэмтэд хэлж байна. Леонид солирын бороо 11 дүгээр сарын дундуур хамгийн их идэвхждэг юм. Тэнгэрийн эрхэс сумны хурднаас 200 дахин их буюу 71 км/секундын хурдтай тэнгэрт “харвадаг”. Ингэхдээ агаарт хэдэн минутын ул мөр үлдээдэг байна.

Леонид солирын үзэгдлийг анх Германы одон орон судлаач Эрнст Темпел 1865 онд Темпел-Таттл сүүлт одыг ажиглах үеэрээ илрүүлсэн байна. Ийм тэнгэрийн биет байдаг гэсэн санааг одон орон судлаачид 1833 онд болсон солирын шуургын дараа гаргаж, судалж эхэлжээ. 1833 оны арван нэгдүгээр сард  тэнгэрт цагт 100 мянган солир үзэгдсэн байна. Тэр үед эрдэмтэд үүнийг агаар мандлын нэг хэсэг гэж үздэг байв. Гэвч ийм олон тооны солир үзэгдсэн нь эрдэмтдийг нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн таамаглалаа дахин авч үзэхэд хүргэсэн юм.

Темпел-Таттл сүүлт одыг нээсний дараа одон орон судлаачид нарыг тойрон эргэх хугацаа нь ойролцоогоор 33 жил гэдгийг тогтоож чадсан тул солирын үүнтэй адил хүчтэй шуурга 1866 онд дахин давтагдаж магадгүй гэж таамаглажээ. Энэ таамаглал 1866 онд  батлагдсан байна.

Сүүлийн үед Леонид солирын шуургын хамгийн хүчтэй үзэгдэл 1966 онд тохиосон бөгөөд  цагт 10 мянган солир үзэгджээ. 1999 оны 11-р сард мөн л хүчтэй солирын үзэгдэл болсон байна.

Энэ онд Леонидын солирын бороо хүчтэй харагдахгүй ч 11 сарын турш ямар нэг хэмжээгээр ажиглагдсаар байх юм. Оргил үе нь энэ сарын 17-18-ны үед тохиох бөгөөд  цагт 15-20 солир харагдана гэж тооцож байна. Мөн 11 дүгээр сарын 20-нд түр идэвхжиж магадгүй гэж таамаглаж байгаа аж. Өчигдөр буюу 11 дүгээр сарын 16-нд нэлээд идэвхжих байсан ч тэргэл сарнаас болоод төдийлөн тод харагдаагүй байж мэдэх юм.

Өнөө шөнө /2024.11.17/ Леонидын солирын бороо хамгийн тод харагдах хэсэг бол дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагас. Солирын нисэх цэг нь тэнгэрийн зүүн хэсэгт Арслан одны ордонд оршдог. Ийм ч учраас грек хэлний арслангийн ордыг тодорхойлсон нэрээс үүдэлтэйгээр Леонидын солирын бороо гэж нэрлэдэг ажээ.   Солирын цацрагийг холоос ажиглахыг зөвлөдөг. Ингэснээр "нисэж буй оддын" сүүл нь урт, жим нь илүү тод харагддаг байна.