Н.ЖАНЦАННОРОВ: ШАШИН, ХӨГЖИМ ХОЁР НЭГ Л ЗҮЙЛИЙН ТАЛААР ЯРЬЖ БАЙГАА. ТЭР БОЛ СЭТГЭЛИЙГ АРИУСГАХ

Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, Ардын жүжигчин, Төрийн хошой шагналт хөгжмийн зохиолч Н.Жанцанноровын хэлсэн үгийг Бусдад туслахуй анагаах ухааны Манба дацан хийдийн цахим хуудсаас авч, нийтлэв.

Н.Жанцанноров:Шинжлэх ухаан, урлаг, шашин гурав бол оюун санааны гурван чандмань эрдэнэ. Харамсалтай нь бид 70 орчим жил шашин гэх зүйлийн мөн чанарыг үгүй хийсэн үндэстэн. Тэрхүү мартагдсан 70-аад жил зөвхөн мухар сүсэг дотроо тээж явж, шашны шинжлэх ухаан чанараас дэндүү холдсон. Харин бид одоо шашин гэдэг нь үнэн чанартай ямар нэгэн ламаас хамааралтай зүйл гэдгээс илүү надаас бүх юм хамааралтай юм байна гэдгийг ухаан сэхээрч эхэлсэн нь монголчуудын оюун санааны дэвшил юм. Энэ шашны оюун санааны их хүчийг өөртөө шингээж өөрийгөө нээх гэж хичээдэг болсон нь том дэвшил.

Бурхан багш, эртний Грекийн математикч Пифагор гэдэг хүнээс 30-аад насаар ах. Бурхан багш оршихуйн мөн чанарыг оюун санаанд суулгаж өгсөн, Пифагор урлаг болоод хөгжмийн мөн чанарыг тодорхойлсон юм. Тиймээс Европын орнууд 15-р зуунаас эхлээд шашны үйл явдал бол хөгжмийн гол үйл явдал гэж үзсэн.

Сонгодог хөгжмийн эцэг Иоханн Себастиан Бах сүмийн аргонч хүн байсан. Бүх насаараа бурхадын тухай хөгжим бичсэн нь өнөөдрийн дэлхийн мэргэжлийн хөгжмийн эцэг болсон юм.
Шашин, хөгжим хоёр нэг л зүйлийн талаар ярьж байгаа, тэр бол сэтгэлийг ариусгах. Хөгжмийг бид баяр цэнгэл гэж ойлгодог. Угтаа бол хөгжим сэтгэлийг ариусгадаг гэдгийг Пифагор шинжлэх ухааны үүднээс тайлбарласан. Манайх өнгөрсөн 70 жилд урлагийг шашинтай ойртуулаагүйгээс шашин урлаг хоёр огт хамаагүй юм байна гэсэн ойлголттой байсан. Харин Хамба лам Д.Нацагдоржийн гавьяагаар шашин урлаг хоёр нэг л зүйл юм гэдгийг сайн ухаарч ойлгож авсан байна.

Бид хараагүйгээ байхгүй, бидний дунд юу ч байхгүй гэж ойлгодог. Чих нь сонсоогүйгээ дуугүй байна аа гэж ойлгодог.

Гэтэл хүн асар хязгаардлагдмал өгөгдөлтэй. Хэрэв та намайг сонсож байгаа бол бид хоёрын дунд дүүрэн юм байна гэж ойлго. Бидний дунд асар их юм байна, ертөнц дахин тэр чигээрээ хөдөлгөөн юм байна, хөдөлгөөн бол дуу юм, тэр дуун дотор эргэлдэж байдаг. Сайн хөгжим бол бидний дунд оршиж байгаа орон зайг төгөлдөршүүлж, хүнийг хөглөж /Хүн бол хөг нь алдарч байж хөглөгддөг/ байдаг ач холбогдолтой учраас олон жилийн турш бид энэхүү тоглолтыг хийсээр ирсэн юм.