НАДАД ХҮНД БИШ БАЙНА, ЭНЭ МИНИЙ ДҮҮ!

1945 оны наймдугаар сарын 9-нд Нагасакид атомын бөмбөг хаяснаас хойш хэд хоногийн дараа энэ түүхэн гэрэл зургийг даржээ.

10 орчим насны хүү цэрэг адил номхон зогсоод ар нуруундаа уяж тогтоосон дүүгийнхээ цогцсыг шатаалгахаар ээлжээ хүлээж буй нь энэ. Хүүгийн хөл хаа нэг өвдгөөрөө нугарчих гээд байгааг анзаарсан цэрэг амьгүй цогцсыг доош нь буулгаж тавих уу гэж асуужээ. Тэгэхэд хүү “Надад хүнд биш байна. Энэ миний дүү” хэмээн товчхон хариулаад, үргэлжлүүлэн зогссоор байж.

Энэ агшинг дарсан гэрэл зурагчин Жо О`Доннелл дурсамжаа хожим хуваалцахдаа “10 орчим насны хүү ирж зогсохыг би харсан юм. Ар нуруундаа хүүхэд үүрсэн байлаа. Тэр үед Японд хүүхдүүд дүүгээ нуруундаа яг тэгж үүрээд тоглодог байсан. Гэхдээ тэр хүүгийн байдал бусдаас их ялгаатай. Ямар нэгэн өөр зүйл болж буйг анзаарсан юм. Хүү гуталгүй. Нүүр нь ямар ч хувиралгүй. Нуруундаа үүрсэн хүүхдийн толгой алхахад нь дагаж савална. Унтаж буй хүний толгой л тэгж хөдөлдөг. Хүү 5-10 минут ингэж номхон зогссон. Амны хаалттай хүмүүс түүн рүү дөхөж очоод, уяаг тайлахад л үүрч ирсэн бяцхан хүүхэд амьгүй гэдгийг би ойлгосон юм. Нэг хүн тэр хүүхдийн цогцсыг өргөөд гал руу хийсэн. Үүнийг өнөөх хүү харж зогсохдоо огт хөдлөлгүй, гал руу ширтсээр байж билээ. Доод уруулаа маш чанга хазсан болохоор цус гарч байгаа харагдсан. Дараа нь хүү маш тайван эргээд, таг дуугүй яваад өгсөн” гэжээ.

Гэрэл зурагчин Жо О`Доннелл хүүд маш хэцүү байгааг мэдэрсэн ч гэлээ очоод тайвшруулах үг хэлбэл, мөрөөр нь тэвэрвэл зовлонг нэр төртэй давах гэж цэх зогсоо хүүгийн сэтгэлийг үймрүүлчих болов уу гэж бодоод ойртохоос айж, болгоомжилсон гэнэ.

Хирошима, Нагасакиг бөмбөгдсөний дараа Жо О`Доннелл АНУ-ын тэнгисийн явган цэргийн бүрэлдэхүүнд гэрэл зурагчны хувиар багтан, Японд очжээ. Дүүгээ үүрсэн хүүгийн тэр дүр зураг сэтгэл санаанд нь маш хүнд туссан тул тэрхүү кадрыг угааж олонд харуулалгүй, өөрийнхөө ой тойноос хүртэл арилгахыг хүсч олон жил болсон байна. Цагаан ордонд 20 жил гэрэл зурагчнаар ажиллаад бие нь өвдөж, ажлаасаа гарчээ. Өвчний шалтгаан нь Хирошима, Нагасакигийн голомт дээр очиж ажиллахад цацраг идэвхт туяа биед нь шингэснээс болсныг тэгэхэд олж мэдсэн аж.

Хожим бүр 1989 онд Жо О`Доннелл өөрөөсөө ч нуусан энэхүү гэрэл зургийг дэлгэн тавих зориг гаргажээ. Ингэхийн учир нь ийм аймшигт явдал дахин бүү давтагдаасай хэмээн сануулах гэснийх байлаа.