МАНСУУРУУЛАХ ЭМ, СЭТГЭЦЭД НӨЛӨӨТ БОДИСТОЙ ХОЛБООТОЙ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙГ ӨРГӨН МЭДҮҮЛНЭ

Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас боловсруулсан “Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих тухай” хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг Засгийн газрын хуралдаанаар /2026.03.11/ хэлэлцээд УИХ-д өргөн барихаар боллоо.

2025 онд бүртгэгдсэн гэмт хэрэг, зөрчлийн тоо өмнөх онтой харьцуулахад гэмт хэрэг 20 гаруй хувь, зөрчил 26.6 хувиар өссөн нь энэ төрлийн гэмт хэргийн гаралт тогтмол өсөх хандлагатай байна. Мөн мансууруулах бодисын төрөл, хэлбэр өөрчлөгдөж, синтетик мансууруулах бодис болон урвуулан хэрэглэдэг эм, бодисын хэрэглээ өсжээ.

Тухайлбал, 2017–2025 онд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис, эм, ахуйн хий зэрэг бодис хэрэглэсний улмаас нийт 49 хүн нас барсан бол мөн хугацаанд 17 төрлийн мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис, урвуулан хэрэглэх эрсдэлтэй эм, бодисыг илрүүлээд байна.

"Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих тухай" хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд үндэсний ангилал, жагсаалтыг тогтоох, мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодистой холбоотой үйл ажиллагааг зөвхөн тусгай зөвшөөрлийн үндсэн дээр эрхлэх, энэ төрлийн гэмт хэрэгт оногдуулах ялын бодлогыг чангатгах, эрүүгийн хуульд энэ төрлийн эм, бодисын “их хэмжээ”, “онц их хэмжээ”-ний шалгуурыг тодорхой болгож тусгах, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ болон донтох эмгэгийн сэргээн засах үйлчилгээг төрөөс дэмжиж, хувийн хэвшлүүдтэй хамтран хэрэгжүүлэх, Хууль бус эргэлтийг сурталчилсан зар сурталчилгаа, контент бүтээгчдэд хариуцлага хүлээлгэхээр зохицуулав.

Хуулийн төсөл батлагдсанаар:

1.Мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих чиглэлээр төрөөс баримтлах бодлого тодорхой болох, төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагааны уялдаа холбоо, нэгдмэл байдал хангагдана. 

2.Мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодистой холбоотой гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, олон нийт, ялангуяа хүүхэд, залуучуудад мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хор хөнөөлийн талаар таниулах эрх зүйн орчин боловсронгуй болно.

4.Мансуурах донтолттой хүнд олон улсын жишигт нийцсэн эрүүл мэнд болон донтох эмгэгийг нөхөн сэргээх тусламж, үйлчилгээ үзүүлэх, мансуурах донтолтыг илрүүлэх, эмчлэхэд чиглэсэн цогц тогтолцоо бий болно.

6.Мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих арга хэмжээг оновчтой зохион байгуулах, үр дүнг үнэлэх, мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус эргэлт, хэрэглээнд тогтмол судалгаа, мониторинг хийх, бодлого боловсруулахад шаардлагатай суурь мэдээллийн бааз болох мэдээллийн нэгдсэн цахим сан бий болно.

7.Мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт эм импортлох, худалдах, эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ үзүүлэх зэргээр эргэлтэд оруулж байгаа байгууллагуудын хүлээн авсан, зарцуулсан, худалдан борлуулсан эм, бэлдмэлийн тоо хэмжээ, зориулалт зэргийг бүртгэлд оруулах, хяналт тавих, тайлагнах журам хуульчлагдана.

8.Гэмт хэрэг, зөрчил үйлдсэн этгээдэд хүлээлгэх хариуцлагыг мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисын төрөл, үйлдлийн хор уршиг болон ял шийтгэлийн бодлого чангарч, Эрүүгийн хуульд заасан “Шударга ёсны зарчим” хангагдана.