Б.БАТБААТАР: НҮҮДЛИЙН СОЁЛ, ЭКОЛОГИЙН УЯЛДААГ ХАМГААЛАХГҮЙ БОЛ ЗЭРЛЭГ АМЬТДЫН ПОПУЛЯЦИ ХОРОГДОЖ, ХҮНИЙ АМЬДРАЛЫН ЧАНАР ДОРОЙТНО

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Б.Батбаатар Монгол Улсын бодлого, манлайллыг НҮБ-ын Байгаль орчны Ассемблейн  долдугаар чуулганы хүрээнд биологийн олон янз байдлын асуудал хариуцсан олон талт гэрээ, конвенцуудын Нарийн бичгийн дарга нарын газраас зохион байгуулсан сайд нарын түвшний “Холбоос нутаг: Экосистем, нүүдэллэдэг зэрлэг амьтдын чухал үүрэг болон тэсвэртэй эх дэлхийн төлөө” зэрэгцээ хэлэлцүүлгийн үеэр танилцуулжээ.

Б.Батбаатар сайдын зүгээс экологийн холбоос нутгийн доройтол хурдацтай явагдаж буйг онцолж “Нүүдлийн соёл, түүний суурь болсон экологийн уялдааг хамгаалахгүй бол экосистем сулран, зэрлэг амьтдын популяци хорогдож, хүн амын амьдралын чанар доройтно” хэмээн мэдэгдсэн байна. 

Тэрбээр үргэлжлүүлэн улс орнуудыг зоримог, шуурхай шийдвэр гаргахыг уриалж, экологийн холбоосын асуудлыг уур амьсгал, биологийн олон янз байдал, тогтвортой хөгжлийн гол тулгуур бодлого болгох шаардлагатайг дурджээ.

Монгол Улс үндэсний бодлого болон олон улсын хамтын ажиллагааны хүрээнд дараах чиглэлд манлайлж ажиллахаар бэлтгэлээ хангаад байгаа тухай сайд онцолсон байна. Эдгээр нь

• Нүүдлийн туруутан амьтан болон бэлчээрийн экосистемийг хамгаалахад чиглэгдсэн Бэлчээрийн Тэргүүлэх санаачилга,
• Сав газрын гидрологийн холбоосыг сэргээх, уялдаатай төлөвлөлт хэрэгжилтэд шилжсэн Усны ба газрын менежментийг уялдуулах санаачилга,
• Хөгжлийг дэмжих дэд бүтцийн төслүүдийг байгаль орчинд ээлтэй төлөвлөх, бүтээн байгуулах, хөрөнгө оруулалтыг ногооруулах замаар газар нутгийн хуваагдал бус холбоосод чиглэх асуудал зэрэг болно.

Түүнчлэн Монгол Улс ирэх онд НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын /COP17/ бага хурлыг даргалах бөгөөд уг хурлын үр дүнгээр дээрх санаачилгуудыг бодит шийдвэр болгохоор ажиллаж байгааг давхар танилцуулаад ховор амьтдын хамгааллын тухай тэр дундаа бөхөнгийн асуудлыг “Бүс нутгийн тогтвортой популяцын сэргэлт, эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэхийн тулд шинжлэх ухаанд суурилсан шийдвэр гаргалт, нээлттэй хамтын ажиллагаа чухал. Бөхөн бол Монгол-Төв Азийн бүс нутгийн билэг тэмдэг болсон нүүдлийн зүйлийн хувьд хамгаалал нь эмзэг хэвээр” гэдгийг онцлон тэмдэглэжээ.

БЭЛЧЭЭРИЙН АСУУДЛААР ОЛОН УЛСЫН ТҮНШЛЭЛИЙГ БЭХЖҮҮЛНЭ

Дэлхийн хуурай газрын тэн хагасыг эзэлдэг бэлчээрийн асуудлыг олон талаас нь авч үзэн Улаанбаатар хотноо 2026 оны 8 дугаар сарын 17-ноос 28-ны өдрүүдэд болох Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын Конвенцийн Талуудын 17 дугаар бага хурлын үеэр олон улсын стратеги, бодлогын түвшинд баталгаажуулах зорилгыг тээсэн өдрийн хоолны уулзалт НҮБ-ын Байгаль орчны ассамблейн 7 дугаар чуулганы үеэр (2025.12.09) болсон байна.

Уулзалтад Монгол Улсаас гадна Бүгд Найрамдах Кени Улс, Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын өндөр дээд төлөөлөгчдөөс гадна Рио-гийн 3 конвенц болон НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөрийн дарга нар оролцож бэлчээрийн асуудлаарх байр сууриа илэрхийлжээ.

Уулзалтыг нээж, хэлсэн үгэндээ сайд Б.Батбаатар “Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийн 70 орчим хувь нь уудам тал хээрээс бүрддэг бөгөөд эдгээр экосистем нь нүүрстөрөгч шингээх, усны тогтолцоог зохицуулах, олон янзын амьдралыг тэтгэх, уламжлалт мал аж ахуйг дэмждэг цогц тогтолцоо тул манай улс нь бэлчээрийн газар нутаг” гэдгийг онцлоод Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурлаас дэвшүүлэхээр ажиллаж буй санаачлагуудын уялдааг танилцуулсан байна.

Уулзалтад оролцсон төлөөлөгч нар “Монголын СОР”-ыг чухалчлан хүлээж байгаагаа илэрхийлээд Монгол Улсын Засгийн газрын манлайлалд талархаж буйгаа илэрхийлжээ. 

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Б.Батбаатар Монгол Улсын Засгийн газраас авч хэрэгжүүлж буй бодлого, стратегийн бодит хэрэгжилтийг хангахыг онцгойлон анхаарч байгааг НҮБ-ын Байгаль орчны ассамблейн 7 дугаар чуулганы “Бодлого ба бодит хэрэгжилтийг уялдуулах нь- Уур амьсгал болон биологийн олон янз байдлын үйл ажиллагаанд бэлчээрийн шийдлийг нэгтгэх нь” сэдэвт хэлэлцүүлгийн нээлтийн үеэр онцоллоо.

Тэрбээр “Бэлчээрийн экосистем, хөрс хамгааллын ач холбогдлыг онцолж, хамтын ажиллагаа болон санхүүжилт нэмэгдүүлэх нь газрын доройтолтыг бууруулах гол арга зам хэмээн мэдэгдлээ. Мөн бэлчээр ашиглах гэрээ, усны сав газрын нөхөн сэргээлт, зэрлэг амьтдад ээлтэй менежмент зэрэг амжилттай хэрэгжиж буй жишээг Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурлын үеэр олон улсад танилцуулахаар боловсруулж байгаа”-гаа онцлон дурдав. Энэ бүхнийг ирэх оны наймдугаар сард Монгол Улсад болох Талуудын 17 дугаар бага хурлын үеэр байгаль орчин-хөдөө аж ахуйн салбарын хосолмол сайн туршлагыг биечлэн ирж харах боломжтойг онцолсон байна.

Хэлэлцүүлгийн үеэр Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллага (FAO) 2026 оны “Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн олон улсын жил” (IYRP) болгон зарласан. Монгол Улсын энэхүү манлайллыг улс орнуудын төлөөллүүд онцлон дурдаж, талархал илэрхийлсэн.

Монгол Улсын төлөөлөгчид НҮБ-ын Байгаль орчны ассамблейн 7 дугаар чуулганы үеэр Улаанбаатар хотноо ирэх жил зохион байгуулах Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын Конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурлын бэлтгэл ажлыг олон улсад танилцуулж, түншлэл, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд онцгой анхаарал хандуулан ажиллаж байгаа юм.