ТӨРИЙН ЗОХИЦУУЛАЛТТАЙ ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ҮНИЙН ӨСӨЛТИЙН ДАМ НӨЛӨӨ, ТӨСВИЙН ТЭЛЭЛТ ЗЭРГИЙГ ДАГАН ЭРЭЛТИЙН ШАЛТГААНТАЙ ҮНИЙН ДАРАМТ НЭМЭГДЭХЭЭР БАЙНА

Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хороо 12 дугаар сарын 12-13-ны өдрүүдэд хуралджээ. 

Хурлаас бодлогын хүүг 10 хувьд хэвээр хадгалах, банкны төгрөгийн болон гадаад валютын заавал байлгах нөөцийн хувь хэмжээг 1 нэгж хувиар тус тус нэмэгдүүлж, харгалзан 11 хувь болон 16 хувьд хүргэх шийдвэрийг гаргасан байна. 

 Энэхүү бодлогын шийдвэрийг гаргахдаа эдийн засгийн гадаад, дотоод орчны нөхцөл байдал, ирээдүйн төлөвийг харгалзан үзжээ.  АНУ, Европ, Англи зэрэг томоохон эдийн засгуудад мөнгөний бодлого энэ онд зөөлрөх чиглэлд өөрчлөгдөж байгаа нь глобаль эдийн засгийн өсөлтөд эерэгээр нөлөөлж байна. Гэхдээ геополитикийн хурцадмал байдлыг дагасан гадаад орчны тодорхой бус байдал өндөр хэвээр байна. БНХАУ-ын эдийн засгийн төлөвийн талаарх шинжээчдийн хүлээлт өөдрөг биш байгаа нь гадаад эрэлт, нүүрсний экспортын үнэ буурч болзошгүй гэсэн болгоомжлолыг нэмэгдүүлж байгаа аж.

Жилийн инфляц 2024 оны 10 дугаар сард 7.0 хувьтай байсан бол 11 дүгээр сард улсын хэмжээнд 8.1 хувь болж өсчээ. Энэхүү өсөлт нь цахилгааны үнийн өсөлттэй холбоотой бөгөөд цахилгааны үнэ 10 дугаар сард жилийн инфляцын 0.6 нэгж хувийг бүрдүүлж байсан бол 11 дүгээр сард 1.9 нэгж хувийг бүрдүүлж байна. Цахилгааны үнийн өсөлтөөс гадна дотоод эрэлт, цалингийн өсөлтийн нөлөөгөөр үйлчилгээ, түрээс, импортын барааны үнэ хүлээлтээс өндрөөр өссөн нь сүүлийн саруудад инфляц нэмэгдэхэд нөлөөлсөн байна. Цаашид төрийн зохицуулалттай үйлчилгээний үнийн өсөлтийн дам нөлөө, төсвийн тэлэлт, дотоод эрэлтийн идэвхжлийг даган эрэлтийн шалтгаантай үнийн дарамт нэмэгдэхээр байна гэж Монголбанкны Ерөнхийлөгч хэвлэлийн хурал хийхдээ мэдээллээ. 

Мөн эдийн засгийн өсөлт энэ оны 3-р улиралд хүлээлтээс бага буюу 3.9 хувь, эхний 3 улирлын байдлаар 5.0 хувьтай гарсан бөгөөд өсөлт ийнхүү удаашрахад зэс, алтны олборлолт хүлээлтээс бага гарсан нь голлон нөлөөлжээ. Мөн өрхийн болон төрийн байгууллагын хэрэглээ нэмэгдэж, өсөлтийг тэтгэсэн хэвээр байна. Харин хэрэглээ, хөрөнгө оруулалтын импорт эрчтэй өссөн нь өсөлтийг сааруулах нөлөө үзүүлж байна. Уул уурхай, барилга, боловсруулах салбарын үйлдвэрлэл өмнөхөөс саарч байгааг харгалзан энэ оны эдийн засгийн өсөлтийн төсөөллийг 5.2 хувь болгон бага зэрэг бууруулжээ. 

Ирэх онд төсвийн төлөв сулрах, Оюу толгойн зэсийн үйлдвэрлэл эрчимжих, зудын нөлөө арилах зэргээс шалтгаалан эдийн засгийн өсөлт эрчимжиж, 7-8 хувьтай байхаар байна. Түүнчлэн, мега төслүүдийг хэрэгжүүлэхдээ оновчтой эрэмбэлж, эдийн засгийн потенциалтай уялдуулан, санхүүжилтийн эх үүсвэрийг гадаад эх үүсвэрээр хэрэгжүүлэх нь макро тогтвортой байдлыг хадгалахад чухал байна.