ТАРХИЙГ ГЭРЛЭЭР УДИРДАХ НЭЭЛТ АНАГААХ УХААН, ФИЗИОЛОГИЙН САЛБАРЫН НОБЕЛИЙН ШАГНАЛ ХҮРТЭВ


2026 оны Анагаах ухаан, физиологийн салбарын Нобелийн шагналыг гэрлээр идэвхждэг ионы сувгууд болон оптогенетикийн талаарх нээлтүүдээрээ Ховард Хьюзийн Анагаах ухааны хүрээлэн болон Стэнфордын их сургуулийн Карл Дейссерот, Берлиний Хумбольдтын их сургуулийн Петер Хегеманн, Вюрцбургийн их сургуулийн Георг Нагель нар хүртлээ. 

Оптогенетик гэдэг нь тархин дахь мэдрэлийн эсүүд ой санамж, сэтгэл хөдлөл, зан үйлийг хэрхэн бүрдүүлж байгааг судлах боломж олгодог арга юм. 

Оптогенетикийн ачаар судлаачид тархины нарийн төвөгтэй мэдрэлийн сүлжээн дэх яг аль мэдрэлийн эсүүд тодорхой үйл ажиллагааг хянаж байдгийг илрүүлэх боломжтой болсон. Тухайлбал, өвдөлтийн мэдрэмж, нийгмийн зан үйл, цангах, хоол хүнс хэрэглэх, урамшууллын мэдрэмж болон анхаарал төвлөрөлтийг зохицуулдаг мэдрэлийн хэлхээнүүдийг тогтоожээ. Мөн хоногийн хэмнэлийг зохицуулахаас эхлээд дархлааны тогтолцоо идэвхжих үед халуурал үүсгэх хүртэл олон янзын үйл ажиллагааг хариуцдаг мэдрэлийн эсүүдийг илрүүлсэн байна.

Судлаачид оптогенетикийг эмчилгээний зориулалтаар ашиглах эхний алхмуудаа ч хийж эхэлжээ. Одоогоор үргэлжилж буй эмнэлзүйн туршилтуудаар нүдний торлог бүрхэвчийн савханцар болон лонхонцор эсүүдийг гэмтээдэг өвчний улмаас хараагүй болсон хүмүүст харааг сэргээхийг оролдож байна. Судлаачид хараагүй хүний нүдний торлог бүрхэвчинд channelrhodopsin уураг оруулахад тухайн хүн харааны чадварынхаа тодорхой хэсгийг эргүүлэн олж авчээ.

Гэрэл ялгаруулдаг тусгай нүдний шил ашигласнаар тухайн хүн ширээн дээр байгаа биетүүдийг ялган харж, барьж авах боломжтой болсон байна. Түүнчлэн оптогенетик нь “кохлеар” суулгацын үйл ажиллагааг сайжруулах боломжтой гэж үзэж байна. Одоогийн кохлеар суулгацууд сонсголын мэдрэлийг цахилгаан импульсээр өдөөдөг. Харин оптогенетикийг ашиглаж чадвал сонсголын мэдрэлийг илүү нарийн, сонгомол байдлаар идэвхжүүлэх боломж бүрдэх магадлалтай.

Энэхүү арга технологи өнөөдөр мэдрэл судлалын салбарыг эрс өөрчилж, ирээдүйд харааг сэргээх, өвдөлтийг арилгах, донтолт болон альцгеймерийн өвчин зэрэг эмгэгийг эмчлэхэд ашиглах боломжтой гэж үзэж байна.

Стэнфордын Инженерийн сургуулийн Фредерик Эммонс Терманы нэрэмжит декан Женнифер Видом “Карл Дейссеротод олгосон энэхүү Нобелийн шагнал нь инженерчлэлийн нарийн нягт арга барилыг хязгааргүй сониуч зан, энэрэнгүй сэтгэлтэй хослуулсан түүний алсын хараатай хандлагын илэрхийлэл юм. Түүний хөгжүүлсэн оптогенетикийн арга нь мэдрэл судлалд жинхэнэ хувьсгал хийж, тархины нарийн төвөгтэй үйл ажиллагааг судлах урьд өмнө байгаагүй боломж, арга хэрэгслүүдийг бий болгосон” хэмээн хэлжээ.



0
angry
0
care
0
haha
0
liked
0
love
0
sad
0
wow

Сэтгэгдэл (0)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичигдээгүй байна

Шинэ мэдээ
УЛААНБААТАРТ ЦАС ОРНО, 8-10 ХЭМ ХҮЙТЭН 11 цагийн өмнө
МОНГОЛ БОЛОН АНУ-ЫН АГААРЫН ТЭЭВРИЙН САЛБАРЫН ХАМТЫН АЖИЛЛАГААГ ӨРГӨЖҮ… Өчигдөр
ХИЙМЭЛ ОЮУНЫ САЛБАРЫН ХУВЬЦААНЫ УНАЛТ ANTHROPIC-ИЙН АРИЛЖААНД СӨРГӨӨР … Өчигдөр
ИХЭНХ НУТГААР ЦАГ АГААР ТОГТУУН БАЙНА Өчигдөр
ТӨРӨӨС МӨНГӨНИЙ БОДЛОГЫН ТАЛААР 2027 ОНД БАРИМТЛАХ ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛИЙГ УИ… 2026/11/20
У.СҮРЭНЖАВ ДЭЛХИЙН ХОШОЙ ХҮРЭЛ МЕДАЛЬТАН БОЛЛОО 2026/11/20
ЦАХИМ ОРЧИНД ЗАЙНААС НОТАРИАТЫН ҮЙЛЧИЛГЭЭ АВАХ ЗОХИЦУУЛТ ТУСГАСАН ХУУЛ… 2026/11/20
МОНГОЛ УЛСЫН ГУРВАН ХҮН ТУТМЫН НЭГ НЬ ХҮҮХЭД 2026/11/20
ANTHROPIC КОМПАНИЙН ХУВЬЦАА АНУ-ЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖИД АРИЛЖААЛАГДСАН ЭХН… 2026/11/20
С.БЯМБАЦОГТ: ПАРЛАМЕНТАД СУУДАЛТАЙ НАМУУДЫН ДАРГА НАРЫГ ОРОЛЦУУЛАН ОЙЛ… 2026/11/20
УЛААНБААТАРТ ЯЛИМГҮЙ ЦАС ОРНО, 4-6 ХЭМ ХҮЙТЭН 2026/11/20
У.ХҮРЭЛСҮХ: УЛС ТӨРИЙН АШИГ ХОНЖОО ОЛОХ ГЭСЭН БУЗАР САНААРХАЛД ЦЭГ ТАВ… 2026/11/19
ЭЗБХ: ТӨРӨӨС МӨНГӨНИЙ БОДЛОГЫН ТАЛААР 2027 ОНД БАРИМТЛАХ ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛ… 2026/11/19
У.ХҮРЭЛСҮХИЙГ МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ҮҮРЭГТ АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛӨВ 2026/11/19
ЭЗБХ: САНХҮҮГИЙН ЗОХИЦУУЛАХ ХОРООНЫ ДАРГЫГ ҮҮРЭГТ АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛӨХИЙ… 2026/11/19
ТӨВ, СЭЛЭНГЭ, ХЭНТИЙ, ДОРНОД, СҮХБААТАРЫН ЗАРИМ ГАЗРААР ЦАС ОРЖ, ШУУРН… 2026/11/19
Ц.САНДАГ-ОЧИР РИОГИЙН КОНВЕНЦУУДЫН УЯЛДАА ХОЛБООГ ШИНЭ ШАТАНД ГАРГАХЫГ… 2026/11/18
ЕРӨНХИЙ САЙД МОНГОЛБАНКНЫ ДЭВШҮҮЛСЭН МӨНГӨНИЙ БОДЛОГЫН ЦОГЦ ШИНЭЧЛЭЛИЙ… 2026/11/18
УЛААНБААТАРТ ЯЛИМГҮЙ ЦАС ОРНО, 6-8 ХЭМ ХҮЙТЭН 2026/11/18
АРИАНА ГРАНДЕ ГРЭММИЙН 4 НОМИНАЦИД НЭР ДЭВШСЭНДЭЭ СЭТГЭЛ НЬ ХӨДӨЛЖ, НУ… 2026/11/17
Их Уншсан
Д.НАЦАГДОРЖ: ХАРАНХУЙ ХАД 2026/11/17
БАРУУН БОЛОН ТӨВИЙН АЙМГУУДЫН НУТГААР ЦАС ОРЖ, ШУУРЧ, ИХЭНХ НУТГААР ХҮ… 2026/11/13
ГАЗАР ТАРИАЛАН, МАЛ АЖ АХУЙН ГАРАЛТАЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙГ ЭКСПОРТЛОХОД ХАМ… 2026/11/12
ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ АЛБА ХААГЧДЫН ЦАЛИНГ 10 ХУВЬ, ЗАХИРГАА, ТУСГАЙ АЛБ… 2026/11/13
ОРОН НУТГИЙН ӨӨРӨӨ УДИРДАХ БАЙГУУЛЛАГАД НИЙТИЙН ӨРГӨДЛИЙН ЦАХИМ СИСТЕМ… 2026/11/13
УНГАРТ ОЙД БУЛЖ НУУСАН 19.5 САЯ АМ.ДОЛЛАРЫГ ХУРААН АВЧЭЭ 2026/11/15
ХЯТАДАД НИСДЭГ МАШИН ИРЭХ ЗУНААС ХЭРЭГЛЭЭНД НЭВТЭРЧ МАГАДГҮЙ 2026/11/11
ТАСРАЛТГҮЙ ХЯЛБАРЧИЛЖ, ҮР АШИГТАЙ БОЛГОХ ЧАРМАЙЛТ ДЭЛХИЙГ АЮУЛТАЙ БОЛГ… 2026/11/09
Л.ГАЛБААТАР, Ч.ХАНДДУЛАМ НАРЫН 20 ИРГЭНИЙГ ХЭҮК-ИЙН ГИШҮҮНИЙ СОНГОН ША… 2026/11/12
ЖЕЙМС БОНДЫН ДҮРД РОБЕРТ ПАТТИНСОН ТОГЛОЖ, 007-Г БҮТЭЭСЭН ДОЛОО ДАХЬ Ж… 2026/11/17
ДОЛОО ХОНОГИЙН ӨРНИЙН ЗУРХАЙ /2026.11.09-11.15/ 2026/11/09
ДОЛОО ХОНОГИЙН ӨРНИЙН ЗУРХАЙ /2026.11.16-11.22/ 2026/11/16
ТӨРӨӨС МӨНГӨНИЙ БОДЛОГЫН ТАЛААР 2027 ОНД БАРИМТЛАХ ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛИЙГ УИ… 2026/11/20
ИХЭНХ НУТГААР ЦАГ АГААР ТОГТУУН, ДУЛААН БАЙНА 2026/11/10
С.БЯМБАЦОГТ: ТӨРИЙН ХҮЧ ЭРХ МЭДЭЛД БУС, АРД ТҮМНИЙХЭЭ ИТГЭЛД ОРШДОГ 2026/11/09